Willa Narutowicza w Warszawie: historia, plany MHPRL i fakty

Willa Narutowicza w Warszawie przy ul. Parkowej 23 to zabytek o powierzchni 41 arów, ujęty w Rejestr zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego. Marian Kontkiewicz zaprojektował ten obiekt w 1921 roku w stylu dworkowy. To piękny budynek o bogatej historii.

W pigułce:

• Willa Narutowicza w Warszawie mieści się w dzielnicy Praga-Południe i jest chroniona przez Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
• Obiekt stanowił miejsce zamieszkania prezydenta Gabriela Narutowicza w grudniu 1922 roku.
• Działka o powierzchni 41 arów zawiera pomnik przyrody – Topola Narutowicza.
• W przyszłości willa Narutowicza w Warszawie stanie się siedzibą MHPRL, co zrealizuje pracownia BDR.

Gdzie dokładnie znajduje się willa Narutowicza w Warszawie?

Willa Narutowicza w Warszawie jest zlokalizowana pod adresem ul. Parkowej 23, co potwierdza oficjalna Karta ewidencyjna zabytku. Architektura willowa Saskiej Kępy często nawiązuje do form dworkowych, które idealnie wpisują się w lokalny klimat. Spacerownik po Saskiej Kępie wskazuje ten adres jako kluczowy punkt trasy dla miłośników historii.

Dlaczego styl dworkowy dominuje w architekturze willi?

Styl dworkowy w architekturze polskiej, zastosowany przez Mariana Kontkiewicza, był wyrazem dążenia do nowoczesności w 1921 roku. Budowla posiada dach czterospadowy oraz reprezentacyjny portyk kolumnowy. To typowe rozwiązania epoki. Detale architektoniczne okresu międzywojennego są tu świetnie zachowane.

Kiedy willa Narutowicza w Warszawie stała się rezydencją prezydenta?

Gabriel Narutowicz zamieszkał w willi Narutowicza w Warszawie 11 grudnia 1922 roku, zaraz po zaprzysiężeniu. Prezydent przebywał tam do 16 grudnia 1922 roku. To krótki, tragiczny czas. Budynek stał się niemym świadkiem wielkiej historii Polski.

Jakie zniszczenia dotknęły nieruchomość w 1944 roku?

Nieruchomość została poważnie uszkodzona w 1944 roku, co wymusiło późniejszy Konserwatorski nadzór inwestorski nad odbudową. Towarzystwo Przyjaciół Saskiej Kępy często wspomina ten trudny okres w swoich archiwach. Budynek wymagał gruntownej naprawy po działaniach wojennych. Prace rekonstrukcyjne trwały wiele lat.

Czy Szkoła Pielęgniarstwa faktycznie działała w willi?

Szkoła Pielęgniarstwa zajmowała budynek od 1964 roku do 2000 roku. Placówka ta wykorzystywała wnętrza do kształcenia kadr medycznych. Było tam wielu uczniów. Miejsce to tętniło życiem edukacyjnym przez dziesięciolecia.

Jak wygląda ochrona prawna zabytku w 2026 roku?

Obiekt w 2009 roku uzyskał wpis do rejestr zabytków, co reguluje Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zarząd Terenów Publicznych nadzoruje działka wokół posesji. Plan zagospodarowania przestrzennego Saskiej Kępy wyklucza tu budowę wieżowców. Ochrona ta jest kluczowa dla przetrwania obiektu.

Dlaczego Topola Narutowicza jest tak ważna?

Topola Narutowicza to pomnik przyrody o wysokości przekraczającej 20 metrów. Drzewo to rośnie na działce od ponad 80 lat. Stanowi cenny element krajobrazu. Jest ono ściśle monitorowane przez dendrologów.

Dlaczego rozwiązano umowa najmu z Instytut w 2015 roku?

Zarząd województwa mazowieckiego wypowiedział umowę najmu w kwietniu 2015 roku z przyczyn formalnych. Instytut Lecha Wałęsy musiał opuścić teren. Oszczędzono dzięki temu 0 zł z budżetu na dalsze spory prawne. Proces ten był konieczny dla przyszłości muzeum.

Jak przebiegnie adaptacja na potrzeby MHPRL?

Pracownia BDR wygrała konkurs na projekt MHPRL, zakładający zachowanie detali jak boniowanie narożne czy stolarkę dębową. Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego planuje otwarcie wystaw stałych w odrestaurowanych salach. Będzie tam ciekawie. To nowa szansa dla tego miejsca.

Plan prac obejmuje kilka etapów:

1. Ekspertyza techniczna murów i fundamentów.
2. Odtworzenie elewacji z boniowaniem narożnym.
3. Rewitalizacja ogrodu i ochrona Topola Narutowicza.
4. Montaż nowoczesnych systemów wystawienniczych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można zwiedzać willę Narutowicza w Warszawie?

Obiekt aktualnie przechodzi przygotowania do prac budowlanych prowadzonych przez BDR. Po renowacji MHPRL otworzy drzwi dla 100 osób jednocześnie.

Jakie są plany wobec ogrodu?

Działka o powierzchni 41 arów zostanie zrewitalizowana z zachowaniem historycznego stylu krajobrazowego. Topola Narutowicza pozostanie głównym punktem ogrodu.

Kto nadzoruje remont zabytku?

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków sprawuje bezpośredni nadzór nad pracami. Każdy detal, jak gzyms wieńczący, musi być odtworzony zgodnie z oryginałem.

Kiedy zaplanowano otwarcie MHPRL?

Dokładna data nie została podana, ale prace adaptacyjne postępują zgodnie z harmonogramem BDR. Inwestycja ta przywróci willi dawną świetność.

Willa Narutowicza w Warszawie to zabytek, który dzięki MHPRL odzyska blask. To najważniejszy wniosek dla miłośników architektury stolicy.